Patañjali
Hint bilge (yaklaşık MÖ 2. yy – MS 4. yy arası; tartışmalı); klasik Yoga sisteminin temel metni Yoga Sūtra'nın derleyicisi; Aṣṭāṅga Yoga'nın (sekiz uzuvlu yol) sistemleştiricisi.
Patañjali
Bu not henüz tam yazılmadı — yakında genişletilecek.
Kim? Hint bilge ve sistemci. Yaşadığı dönem tartışmalı (MÖ 2. yy ile MS 4. yy arası tahminler). Klasik Yoga darśana'sının temel metni Yoga Sūtra'nın derleyicisi. Aynı isimde bir gramerci (Mahābhāṣya yazarı) da vardır; aynı kişi olup olmadığı akademik tartışma konusudur.
Ana katkı: Aṣṭāṅga Yoga (Sekiz Uzuvlu Yol):
- Yama — etik kısıtlamalar (ahimsa, satya, asteya, brahmacharya, aparigraha)
- Niyama — özdisiplin kuralları (saucha, santosha, tapas, svadhyaya, ishvarapranidhana)
- Āsana — beden duruşu
- Prāṇāyāma — nefes/yaşam-enerjisi kontrolü
- Pratyāhāra — duyuların geri-çekilmesi
- Dhāraṇā — odaklanma
- Dhyāna — meditasyon (sürekli akış)
- Samādhi — bütünleşme/birlik hâli
Eser: Yoga Sūtra — 196 kısa sutra, 4 bölüm: Samādhi-pāda, Sādhana-pāda, Vibhūti-pāda, Kaivalya-pāda.
Bu sayfa yakında dolacak. Patañjali'nin Sāṃkhya felsefesiyle ilişkisi ve klasik yoga ile çağdaş hatha yoga arasındaki ayrım detaylandırılacak.