Kutsal Mekânlar & Hac
Amritsar — Sih Altın Tapınağı (Harmandir Sahib)
Beşinci Guru Arjan'ın 1604'te Âdi Granth'ı yerleştirdiği, ölümsüzlük havuzunun (amrit-sarovar) ortasında yükselen Harmandir Sahib: beş yüzyıllık Sih manevî-siyasî merkez, dört kapılı eşitlik mimarisi, langar kurumu ve karşılaştırmalı bir kutsal-mekân okuması.
Kutsal Mekânlar & HacAsklepios: Şifa Tanrısı ve Asklepion Tapınakları
Antik Yunan ve Roma dünyasının şifa tanrısı Asklepios ve onun adına kurulan Asklepion tapınakları: kutsal uyku (inkubasyon) ritüeli, rüya yoluyla iyileşme, yılan sembolizmi ve Epidauros, Kos ile Bergama'daki büyük şifa merkezleri.
Kutsal Mekânlar & HacBodh Gaya — Buddhismus Erleuchtungs-Zentrum
Gautama Buddha'nın Bodhi ağacı altında aydınlanmaya erdiği Hindistan'ın Bihâr eyaletindeki Bodh Gaya: yaklaşık 2500 yıllık Budist hac merkezinin tarihi, Mahâbodhi Tapınağı ve dört büyük kutsal mekânın merkezi olarak fenomenolojisi.
Kutsal Mekânlar & HacCeque Sistemi: Cusco'daki Kutsal Çizgilerin Coğrafyası
Cusco'nun ortasındaki Coricancha'dan ışınsal olarak yayılan kırk bir hayalî çizgi (ceque) ve üzerlerine dizili 328'i aşkın huaca'dan oluşan İnka sistemi: gökyüzü, su, soy ve takvimin tek bir kutsal coğrafyada örüldüğü olağanüstü bir kutsal geometri örneği.
Kutsal Mekânlar & HacDelphi Kehaneti: Apollon, Pythia ve Kozmik Bilgelik
Antik Yunan'ın en kutsal kehanet merkezi Delphi: Apollon kültü, Pythia rahibesinin esrik kehanetleri, omphalos (dünyanın göbeği) inancı ve 'Kendini bil' mottosunun ardındaki kozmik bilgelik anlayışı.
Kutsal Mekânlar & HacFatima — Portugiesisch Hoffnungs-Zentrum
1917'de Portekiz'in Fatima köyünde üç çoban çocuğa atfedilen Meryem tecellileri: sanayi çağı, savaş ve dinsizleşme korkusu ortasında doğan bir umut merkezinin tarihi, teolojisi ve modern hac fenomeni olarak karşılaştırmalı incelemesi.
Kutsal Mekânlar & HacGöbekli Tepe — Menschheit erste große Heiligtum
Şanlıurfa yakınlarında 11.500 yıl önce avcı-toplayıcılar tarafından inşa edilen, dünyanın bilinen en eski anıtsal tapınak alanı Göbekli Tepe: T biçimli dikilitaşları, hayvan kabartmaları ve 'önce tapınak, sonra kent' tartışmasıyla kutsalın kökenine ışık tutan arkeolojik bir dönüm noktası.
Kutsal Mekânlar & HacHuaca: And'da Kutsal Nesneler ve Yer Tanrıları
And dünyasında dağı, kayayı, pınarı ve mumyayı canlı bir güç olarak gören huaca kavramı: yerin tanrısallaşması, apu dağ ruhları, sömürge yıkımı ve Shinto kami ile Daoist kutsal mekânlarla karşılaştırması.
Kutsal Mekânlar & HacKailash — Hindu-Bud-Jain-Bön Axis Mundi
Tibet Platosu'nda 6638 metre yükselen, hiç tırmanılmamış Kailash zirvesi: Hinduizm, Tibet Budizmi, Jainizm ve Bön'ün ortak olarak dünyanın ekseni saydığı dört yüzlü piramit ve çevresindeki 52 kilometrelik hac yürüyüşünün (kora/parikrama) karşılaştırmalı incelemesi.
Kutsal Mekânlar & HacKommagene Senkretizmi: Nemrut Dağı'nda Helenizm-Anadolu-İran Üçlüsü
Adıyaman'daki Nemrut Dağı'nda I. Antiokhos'un MÖ 1. yüzyılda kurduğu hanedan kültü: Zeus-Oromasdes, Apollon-Mithras, Artagnes-Herakles gibi çifte adlı tanrılarda Yunan Olymposu ile İran panteonunun kaynaştığı, Anadolu'nun tepesine yazılmış bir senkretizm anıtı.
Kutsal Mekânlar & HacKommagene ve Nemrut Dağı: Doğu-Batı Sentezi ve Kral Tanrı Kültü
Kommagene Krallığı ve I. Antiokhos Theos'un Nemrut Dağı hierothesion'u: senkretik Yunan-Pers tanrıları, dexiosis kabartmaları, kral kültü ve bilinen en eski tarihli yıldız haritası 'Aslanlı Horoskop'.
Kutsal Mekânlar & HacKonya: Mevlânâ'nın Anadolu Manevî Başkenti
Konya: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin defnedildiği Anadolu manevî başkenti; Şeb-i Arûs ziyareti, Yeşil Türbe etrafında oluşan tasavvuf turizmi; Vrindavan, Lourdes ve Tiruvannamalai ile karşılaştırma.
Kutsal Mekânlar & HacKudüs: Üç Dinin Manevî Kavşağı
Kudüs (Yerushalayim, el-Kuds, Hierosolyma): Yahudilik (Beit ha-Mikdash), Hristiyanlık (Mesih) ve İslâm (Mîʿrâc-Mescid-i Aksâ) için spirituel kavşak; dinler-arası kutsallık-yapısı karşılaştırması.
Kutsal Mekânlar & HacLhasa: Tibet Vajrayāna Budizminin Kutsal Merkezi
Tibet platosu üzerindeki Lhasa: Vajrayāna Budizminin ezeli merkezi; Potala Sarayı, Jokhang Tapınağı ve Dalai Lama silsilesi etrafında oluşmuş, fiziksel-jeografi ile spirituel-kozmoloji arasında benzersiz bir denge.
Kutsal Mekânlar & HacLourdes — Katholik Heil-Wallfahrt
1858'de Bernadette Soubirous'a görünen Meryem zuhuru üzerine kurulan Lourdes: Pirene eteğindeki bir kaynak mağarasının yılda milyonlarca hastayı ağırlayan bir 'Katolik Mekkesi'ne dönüşmesinin tarihi, ritüeli ve mukayeseli anlamı.
Kutsal Mekânlar & HacMaori Marae Tikanga ve Tapu Sistemi
Yeni Zelanda Maorilerinin topluluk kutsalı marae'si: tapu (kutsal/yasak) ile noa (sıradan) arasındaki kozmik denge, mana kavramı, pōwhiri karşılama töreni ve whakapapa soy-zinciri üzerine etnografik bir inceleme.
Kutsal Mekânlar & HacMedine ve Mescid-i Nebevî — İslâm'ın İkinci Kutsal Mekânı
Hicretin ve ilk İslâm toplumunun şehri Medine: Mescid-i Nebevî'nin doğuşu, Hz. Muhammed'in Yeşil Kubbe altındaki kabri, ziyaret (ziyâret) inancı ve Mekke'den sonra ikinci kutsal mekân oluşunun karşılaştırmalı bir okuması.
Kutsal Mekânlar & HacMekke ve Kâbe: İslâm'ın Manevî Ekseni
Mekke ve Kâbe'nin spirituel topografyası: dış hac ritüelinin tasavvufî yorumu (Kâbe-i Kalp), karşılaştırmalı kutsal-merkez sembolizmi (Varanasi, Kailash) ve hac'ın manevî katmanları.
Kutsal Mekânlar & HacMescid-i Aksâ — İslâm'ın Üçüncü Harem'i ve İsrâ-Mi'râc Güzergâhı
Kur'an'ın İsrâ sûresinde adı geçen, Mekke ve Medine'den sonra İslâm'ın üçüncü kutsal mekânı olan Mescid-i Aksâ: Mi'râc gecesinin başlangıç noktası, ilk kıble, on dört asırlık bir ziyaret geleneğinin merkezi ve Kudüs'ün üç dinli kutsallık katmanındaki yeri.
Kutsal Mekânlar & HacMohenjo-Daro — Indus-Zivilisation Proto-Heiligkeit
Yaklaşık 4700 yıllık Mohenjo-daro'nun Büyük Banyo'su, 'Pashupati' mührü ve ana tanrıça figürleri üzerinden Hindu, Tantra ve Yoga geleneklerinin arkeolojik proto-katmanı; kanıt ile spekülasyon arasındaki ihtiyatlı bir okuma.
Kutsal Mekânlar & HacSantiago de Compostela: Hristiyan Hac Geleneğinin Kanonik Merkezi
İspanya Galiçya'da, Aziz Yakub'un mezarı etrafında 9. yüzyıldan itibaren oluşan Santiago de Compostela: 800 km'lik Camino güzergâhıyla Batı'nın en eski sürekli-aktif hac merkezi.
Kutsal Mekânlar & HacStonehenge — Prähistor Astronomie-Ritual
Yaklaşık beş bin yıllık Stonehenge'in inşa evreleri, gökyüzüne kilitlenmiş eksen geometrisi, ata kültü ile ölüler diyarı işlevi ve onu Avrupa megalit kozmolojisinin diğer kutsal merkezleriyle karşılaştıran arkeolojik-etnografik bir okuma.
Kutsal Mekânlar & HacTeotihuacan: Mesoamerika'nın Kutsal Şehri ve Kozmik Merkezi
Aztekler'den bin yıl önce kurulan, ızgara planı kozmik düzeni yansıtan ve Mesoamerika'da 'tanrıların yapıldığı yer' olarak hatırlanan Teotihuacan; piramitleri, Ölüler Caddesi ve kutsal şehir prototipi olarak sonraki uygarlıkları nasıl şekillendirdi.
Kutsal Mekânlar & HacTiruvannamalai — Ramana & Arunachala Brahman-Licht
Güney Hindistan'da ateş-lingası (jyotirlinga) olarak tapılan Arunachala dağı ve eteğindeki Tiruvannamalai; 20. yüzyıl Advaita bilgesi Ramana Maharshi'nin 'Ben kimim?' sorgulamasıyla dünya çapında tanınan bir özsorgu (atma-vichara) merkezi.
Kutsal Mekânlar & HacVaranasi (Kāśī / Benares): Hindu Geleneğinin Kutsal Şehri
Ganga kıyısındaki Varanasi: Hindu geleneğinin en eski yaşayan kutsal şehri; Shiva'nın ezeli yurdu ve ölmek için en mübarek mekân olarak Kashi (Işık-Şehri) adıyla anılır.
Kutsal Mekânlar & HacVesta ve Vesta Bakireleri: Roma'nın Ocak Ateşi ve Bakire Rahibe Düzeni
Roma'nın kalbindeki Forum Romanum'da yanan ölümsüz ocak ateşi ve onu bekçilik eden altı bakire rahibe: devletin sürekliliğiyle özdeşleşen kült, Vestallerin ayrıcalıkları, ataletin ölümle cezalandırılması ve diri diri gömme ritüeli.